Gebruik klare taal

De meeste beroepsnamen zijn mannelijk. En ook al gebruiken we ze voor zowel mannen als vrouwen, ze blijven een tikje rolbevestigend.

Zullen we dan voor ieder beroep ook maar een vrouwelijke naam bedenken? Dat zou weinig praktisch zijn. Trouwens, het zou het verschil tussen mannen en vrouwen extra benadrukken.

Gaandeweg zullen allicht steeds meer vrouwen voor een ‘mannelijk’ beroep kiezen. Misschien verdwijnt daardoor de mannelijke bijklank van vele beroepsnamen.

Het GECO-project verkiest neutrale beroepsnamen. Mannelijke beroepsnamen zonder bijklank kunnen behouden blijven. Uitgesproken vrouwelijke beroepsnamen worden vervangen door neutralere.

Ons taalgebruik lijkt sowieso in die richting te evolueren. ‘Dokter’, bijvoorbeeld, klinkt niet langer nadrukkelijk mannelijk. Het woord verwijst nog louter naar een beroep. Wié het beroep uitoefent, lijkt er niet in door te klinken.

Is er geen duidelijkheid over de geladenheid van een beroepsnaam, dan biedt visuele ondersteuning uitkomst.

Hoe kies je beroepsnamen?

Bepaal tot welke categorie een beroepsnaam behoort. Is hij neutraal, mannelijk gemarkeerd, mannelijk ongemarkeerd of vrouwelijk gemarkeerd?
Voer per categorie de volgende aanpassingen uit:

Vervang mannelijk gemarkeerde benamingen door een neutrale, als die bestaat.
Vervang mannelijk ongemarkeerde benamingen door een neutrale, als die bestaat.
Vervang vrouwelijk gemarkeerde benamingen door een neutrale, als die bestaat.

Neutrale benamingen mag je laten staan.

Hoe omschrijf je beroepen?

Je kan beroepsomschrijvingen ongewild mannelijk of vrouwelijk kleuren. Bijvoorbeeld: ‘Een kapper onthaalt zijn klanten. Hij kapt hun haar.’

Hoe kan je deze omschrijving neutraal maken? Door de tweede persoon te gebruiken: ‘Als kapper onthaal je klanten. Je kapt hun haar.’ Of door de meervoudsvorm te gebruiken: ‘Kappers onthalen hun klanten. Ze kappen hun haar.’

Zorg ervoor dat de omschrijving niet te stereotiep of te traditioneel is. Door een té mannelijke of té vrouwelijke formulering zullen potentiële werknemers zich maar in een beperkt aantal van de omschreven beroepen herkennen. 

Kies voor evenwichtige woorden.
Kies voor eenvoudig en direct taalgebruik.

Zorg voor evenwicht tussen technische/leidinggevende aspecten en verzorgende/ondersteunende aspecten van de beroepsomschrijving.
Vergeet niet: het is erg belangrijk dat een beroep correct omschreven wordt. Beroepsomschrijvingen ‘bijkleuren’ om ze genderneutraal te maken, is geen goed idee.
Geef de  beroepsomschrijving een heldere structuur mee. Scheid hoofd- en bijzaken van elkaar. Zo voorkom je een foute genderlading. Lezers neigen immers tot stereotiep interpreteren.

Contactpersoon: 

Annemie Roets
T:
02/552 83 33